Η οικογένεια είναι ένα σύστημα το οποίο λειτουργεί μέσα από κανόνες. Η αλληλεπίδραση των μελών της οικογένειας ακολουθεί κανόνες που δίνουν τη δυνατότητα στο κάθε μέλος να μάθει τι επιτρέπεται και τι αναμένεται από το ίδιο και από τους άλλους στις οικογενειακές συναλλαγές. Αρκετοί από τους κανόνες μεταφέρονται από γενιά σε γενιά και συχνά μεταφέρουν και πολιτισμικά στοιχεία.
Τα νέα παντρεμένα ζευγάρια έχουν να αντιμετωπίσουν ένα πλήθος νέων
προκλήσεων καθώς πρέπει να συνεργαστούν στην εξασφάλιση του μισθού, στο
νοικοκυριό, στο σεξ και στην ιδιότητα του γονιού. Αρκετές φορές,οι
διαφορετικοί κανόνες που αφορούν τις ιδιότητες του φύλου έρχονται σε
σύγκρουση,καθώς το κάθε άτομο έχει μεγαλώσει με διαφορετικούς κανόνες.
Έτσι, οι σύντροφοι αρχίζουν να επανακαθορίζουν τους κανόνες και
διαμορφώνουν νέους για το πώς θα συνεχίσουν στη δική τους οικογένεια.
Οι κανόνες που φτιάχνονται συνήθως περιγράφουν τα ατομικά δικαιώματα
και τις υποχρεώσεις του κάθε μέλους, και κατευθύνουν το τι μπορεί ή δεν
μπορεί να γίνει ανάμεσα στα μέλη. Μερικοί κανόνες μπορεί να είναι
διαπραγματεύσιμοι,ενώ άλλοι όχι. Έτσι, βλέπουμε τις αυστηρές οικογένειες
να έχουν πάρα πολλούς κανόνες ,ενώ οι χαοτικές οικογένειες πολύ λίγους.
Επίσης, μερικοί κανόνες δίνουν κατευθύνσεις όπως για παράδειγμα ‘’
τα παιδιά δεν διακόπτουν τους γονείς όταν μιλάνε’’ ή ‘’ οι γονείς
καθορίζουν την ώρα του ύπνου’’.
Ωστόσο,τις περισσότερες φορές οι
οικογενειακοί κανόνες είναι συγκαλυμμένοι και αδήλωτοι. Αρκετές φορές
ακούγονται φράσεις μέσα στις οικογένειες όπως ‘δείξε τους βαθμούς πρώτα
στον μπαμπά γιατί η μαμά είναι αυστηρή’. ‘ μην είσαι κλαψιάρης’, ‘ τα
αγόρια μπορούν να αργούν περισσότερο από κορίτσια’ κ.α..
Σε μια
οικογένεια που λειτουργεί σωστά ,οι κανόνες πρέπει να βοηθούν στη
διατήρηση της τάξης και της σταθερότητας,ενώ παράλληλα πρέπει να
επιτρέπουν αλλαγές όταν αλλάζουν οι συνθήκες. Δεν είναι τυχαίο ότι
οικογένειες που απαγορεύουν να γίνονται συζητήσεις γύρω από ορισμένα
θέματα, όπως το σεξ ή το πρόβλημα με το αλκοόλ του παιδιού τους,
καταφέρνουν ,αντί να ανακουφίζουν ένα πρόβλημα ,να το διαιωνίζουν.
Οι δυσλειτουργικές οικογένειες ακολουθούν και δυσλειτουργικούς κανόνες. Οι άγραφοι κλειστοί κανόνες εμποδίζουν την ωρίμανση των μελών, και της οικογένειας ως σύνολο. Οι κανόνες μέσα στην οικογένεια θα πρέπει να αλλάζουν όταν οι συνθήκες το απαιτούν και να προσαρμόζονται. Έτσι, η οικογένεια εμφανίζεται πιο ανθεκτική ώστε να αναπτύξει αποτελεσματικούς τρόπους στην αντιμετώπιση προβλημάτων, όταν αυτά εμφανίζονται.